"Met mij gaat het niet zo goed" zeg ik tegen mijn manager. "Ik loop erg op mijn tenen en ben zo moe. Het is bijna niet vol te houden op deze manier. Ik denk de hele tijd dat mijn collega's zich aan me irriteren. Ik voel me zo gespannen!" Ze hoort mij rustig aan. Als ik stil val en een paar traantjes wegveeg zegt ze: "Het lijkt me goed om je preventief naar de bedrijfsarts te sturen. Misschien kun je in een coachingstraject, maar dat moet via de bedrijfsarts." Ik hoor haar verbaasd aan. "Wist je dit al? Heb je van te voren een plan bedacht of bedenk je dit ter plekke?" Ze lacht: "Nee, dit bedenk ik ter plekke". Ik ben onder de indruk. Wat goed zeg. Ik kan een week later al terecht. Ik vertel de bedrijfsarts mijn verhaal, leg uit wat voor spanningen er thuis spelen en hoe zwaar het is om in mijn eentje zoveel dingen te moeten doen. Een kind opvoeden is niet makkelijk, maar als je alle lasten alleen draagt is het heel zwaar. De bedrijfsarts gaat mee in het idee van mijn manager en meldt me aan voor een coachingsbureau.

Ik ben niet helemaal alleen. Haar vader is er wel, maar de verantwoordelijkheden en de zaken als vroeg opstaan als ze wakker is en zorgen dat ze tandjes poetst, van tijd tot tijd onder de douche gaat, haar op de wc zetten, gesprekken op het kdv, enz. Dat zijn toch dingen die ik alleen moet doen. Hij ligt vaak op de bank te klagen dat hij moe is en ik zeg daar niks meer van. Hooguit zeg ik een keer dat ik ook moe ben, maar een discussie ga ik allang niet meer aan. Misschien moet ik daar ook eens over nadenken.

Dat doe ik dan ook. Op een dag zit ik in mijn pauze op mijn vaste plek in het cafeetje naast mijn werk. De jongen die mijn chocomel brengt lacht vriendelijk naar me. Ik lach vriendelijk terug. Als hij daarna nog een paar keer langskomt rinkelt er een belletje in mijn hoofd. Ik begin hem met andere ogen te bekijken. Vanaf dat moment is er iets veranderd. Er hangt iets in de lucht. Ik zie het aan zijn blik als ik binnenkom en ik voel het aan mezelf zodra ik hem zie. Ik vind het gewoon leuk. Verder niks. Maar als ik met een vriendinnetje in het cafe zit en hij komt langs ontstaat er toch een andere situatie. Zodra hij weg is zegt ze: "Hij vindt jou echt leuk! Zoals hij naar je lacht….." Ik krijg het er warm van, want ik weet dat ze gelijk heeft. Ik zie het zelf ook. Ik heb te weinig tijd, een afspraak dus ik moet opschieten. Ik krijg de ice tea niet op en hij komt aanlopen met een bekertje zodat ik het mee kan nemen. Echt lief. Ik zeg hem vriendelijk gedag. Volgende week zie ik hem pas weer. Vanaf dat moment denk ik alleen maar aan hem. Ik ben verliefd en in de war. Ik wil ervan genieten en tegelijk denk ik oh waar ben ik mee bezig? Ik heb een relatie en we hebben een kind samen. Ja ik heb er genoeg van om afgesnauwd te worden, om me steeds te verantwoorden voor allerlei kleine dingetjes en om me altijd aan hem aan te passen. Maar hij is de vader van mijn kind. En wil ik eigenlijk wel bij hem weg? Ik kan niet ontkennen dat ik al vaker besloten heb om bij hem weg te gaan en dat het niet gebeurde. De laatste keer op voorwaarde dat er een kindje zou komen, tja…

Maar nu zijn we heel wat jaren verder en voor het eerst merk ik hoe ik verlang naar iemand die er wel voor me is. En dan is het natuurlijk nog maar zeer de vraag of deze jongen mij echt zo leuk vindt of dat hij een spelletje speelt. Ik wil het even aankijken. Maar dat dit een teken is dat er thuis iets moet veranderen is heel helder. Verder ga ik toch maar gewoon genieten van dit gevoel. En als hij iets wil afspreken is dat een mooie kans om mijn situatie uit te leggen. Dan zien we dan wel weer verder. Maar ik ben daar nu niet op uit. Ik geniet en wat ik nu leuk zou vinden is dat hij iets meer contact zou zoeken. Ik heb al bedacht dat ze in de zomer vaak dicht zijn en dus ga ik volgende week maar eens vragen of dat dit jaar ook zo is. Heb ik meteen een gespreksonderwerp.

Eigenlijk gaat het best goed met me. Ik ben hartstikke vrolijk en ik heb een lieve dochter. De rest kan me even gestolen worden. Er is iemand die me leuk vindt en daar ben ik ongelooflijk blij mee. Dat is heel goed voor mijn zelfvertrouwen. Ik ben alleen doodmoe, maar ook dat is beter te dragen op het moment. Als ik niet broeg wakker ben door mijn dochtertje, word ik wel vroeg wakker om aan hem te denken. Ach ja, we zien wel hoe het gaat lopen. Laat me nog maar even dromen. Wat er ook gebeurt: dit pakt niemand me meer af.

"Graag zou ik ons contact op een laag pitje willen zetten.
Groetjes,
***** "

Ik schud mijn hoofd bij het lezen van dit mailtje. Waar is ze nou in godsnaam mee bezig? Er was een discussie gaande via de mail waar allerlei mensen aan deelnamen. En toen kwam ineens de vraag wat mijn mening nu was. Dus toen mailde ik dat ik nog niet van gedachten veranderd was en legde uit waarom. Dat mailtje was voor iedereen bedoeld. Niet gericht op haar en al helemaal niet op haar persoonlijk. Zij heeft een functie in deze kerk en zij is begonnen met deze discussie. Ze is laaiend over mijn reactie. Ik ben verbijsterd en probeer haar uit te leggen dat er niks aan de hand is. Ik ben helemaal niet verongelijkt en ik sla geen onaardige toon tegen haar aan. Ik geef gewoon antwoord op een vraag en helemaal niet op een nare manier denk ik. Waar gaat dit over? Ze wordt op alle fronten tegengewerkt. Oja? Maar waarom is ze dan nu zo kwaad op mij? Ik heb haar toch niks misdaan? Daar denkt zij anders over. Ze kwam af en toe bij me zodat ik mijn hart kon luchten. En de laatste keer kwam ik na afloop van het gesprek nog met een opmerking waarin ik uitlegde dat ik niet goed begreep dat ze nooit iets heeft gedaan met een klacht van mij. Dat was geen klacht over haar, maar ik begreep niet goed waarom ze het niet besproken heeft met het bestuur. Dat hoort toch bij haar functie? Maar misschien had ze wel een goede reden, dus ik vroeg het gewoon. Het was absoluut geen verwijt. Maar ze was duidelijk van slag door die vraag. En inderdaad. Dat is nu de achterliggende reden voor deze mail. Ze is klaar met me. Niet heel professioneel. Ze hoeft niet bij me te komen, ik vind het sowieso te ingewikkeld worden. Alles wat ik zeg legt ze uit als een persoonlijke aanval op haar en hoe vaak ik ook uitleg dat dat niet zo is en dat ik toch dingen tegen haar moet kunnen zeggen als we een goed contact hebben, het helpt niet. Ik had zelf het contact op een laag pitje gezet. Zag haar in de kerk en zei haar vriendelijk gedag, stelde een vraag over de dienst etc. Dat was het. Ik mailde haar niet meer over wat er in mijn hoofd omging. Ik vroeg haar niet om langs te komen. Ik hield een beetje afstand. Er verandert dus niks. Alleen het feit dat ik nu niet meer normaal met haar om kan gaan. Ik mail terug dat ik het graag wil uitpraten maar ze hoeft met mij niks uit te praten. Ze is niet boos, alleen haar grens is bereikt en ze had gehoopt dat het anders zou aflopen maar ze kan er niet meer tegen. Ik blijf verbijsterd. En boos. Eigenlijk ben ik woest. Ik heb echt niks verkeerd gedaan. Oja natuurlijk heb ik wel eens gereageerd en dacht ik achteraf dat ik het beter anders had kunnen formuleren. Maar ik heb van haar zoveel mailtjes die ik hoofdschuddend heb gelezen. En niet alleen ik. Ik mail haar nog een keer en geef aan dat ik wel behoefte heb om dingen uit te praten. En dat we daarna het contact puur zakelijk houden. Om alle twijfels weg te nemen dat ik iets van haar wil. Ik heb mijn best gedaan. Meerdere keren gezegd maar ik mag toch een andere mening hebben? Daar gaat ze niet op in. Ze begrijpt mijn standpunt niet, dat kan, maar dan hoeft zo’n discussie toch niet zo te escaleren?

Als we elkaar vanavond tegenkomen op de koorrepetitie zegt ze niks. Ik ook niet. Wat valt er nog te zeggen? Ze is heel vrolijk, maar ik verdenk haar er ernstig van dat ze zich vooral niet wil laten kennen. En ik ook niet. Ik ben doodmoe, maar het zingen gaat lekker. De andere mensen die betrokken waren bij de discussie zeggen dat ik het even moet laten rusten. Ze hebben gelijk. Laat maar gewoon zo. Ik heb er zo genoeg van. Er zit genoeg in mijn hoofd. Zij moet eruit en snel. Maar hoe? Ook al heb ik er een goed gevoel bij dat we het contact inperken, dan nog is dit wel heel kwetsend wat er nu gebeurt. Ik heb dit gewoon niet verdiend. Zo ga je toch niet met elkaar om? Zij is niet boos zegt ze, nou ik wel.

"Je kunt bij ons op de wachtlijst komen" zegt de psychotherapeute als ze mijn hele verhaal heeft aangehoord. Opgelucht hang ik op. Ik heb hier een goed gevoel bij. In deze praktijk zit de psychologe waar ik na de bevalling lange tijd ben geweest en zij had meer mogelijkheden dan alleen gesprekken. Ze doet ook emdr. En misschien kan ik op een andere manier met mijn probleem aan de slag in deze praktijk. Ik sluit de gesprekken bij de huidige psychologe af omdat ik nu weet waar ik straks terecht kan.
Maar een paar weken later belt de psychotherapeute opnieuw. Nu al plek? Nee, iets anders. Ze heeft een lang gesprek over mij gehad met de psychologe die mij kent en bij hen werkt. Ze heeft uitgelegd dat ik lang bij haar ben geweest en dat ze heel veel heeft geprobeerd maar dat het niet gelukt is om de dingen om te buigen. Om een lang verhaal kort te maken: ze zien het niet zitten dat ik bij hen in therapie kom. Ze verwachten niet dat ik bij hen verder kom en raden me het mentrum aan. Dat doe ik niet en dat zeg ik ook meteen. Ik heb in ons vorige gesprek uitgelegd hoe ik me daar voelde en ook dat ik niet aan de verplichting kan voldoen om elke week aanwezig te zijn. Toch lijkt het ze het beste als ik die groep ga doen bij het Mentrum. Ik ga nog even in discussie over hun beslissing, maar dan heb ik geen zin meer. Ze zegt dat ze iets wil overleggen, maar de boodschap is dat ze me niet aannemen. En als zij het niet zien zitten wil ik daar ook helemaal niet in therapie want dan gaat het zeker niet lukken. Maar ik blijf toch gefrustreerd en overweeg om nog een mail te sturen. Alleen loop ik dan het gevaar dat ik mijn boosheid op de verkeerde projecteer. Maar ik voel me wel in de steek gelaten. Nu heb ik niks meer. Nu mag ik het alleen uitzoeken.
Ik heb iets gehoord van een paar mensen over familieopstellingen. Ik ga googlen en kom een praktijk in de omgeving tegen die dat doet en ik stuur een mail met mijn verhaal. Ik schrijf er ook bij dat ik bij psychotherapeuten niet terecht kan omdat ik teveel individuele therapie heb gehad. Ze hebben er geen vertrouwen meer in. Nu maar afwachten wat het antwoord zal zijn. Er moet toch een manier zijn om van mijn boosheid af te komen? En nu lijkt het net alsof ik er mijn best niet voor doe. Ik heb zelfs gesprekken gevoerd met mijn ouders om dingen helder te krijgen of uit te praten. Maar het enige wat zij zeiden was: "We hebben het allemaal zo goed bedoeld. En alle ouders maken fouten, dat kunnen we niet terugdraaien, dus we gaan niet in op jouw verwijten". En daar kan ik niks mee. Want je kunt pas dingen uitpraten als je er echt over praat. En je kunt niet zeggen we gaan het alleen over de toekomst hebben! Ik ben nog steeds heel verdrietig dat het niet meer heeft opgeleverd.

We zijn een tijdje geleden nog een dagje op bezoek geweest bij hen. Dat ging best goed. Ik kreeg daarna ook een mail van mijn moeder dat ze het zo leuk hadden gevonden en dat ze genoten van onze dochter. Ik moest even naar de winkel en in die tijd hebben ze veel foto’s gemaakt van oma met haar kleindochter. Ze weten dus hoezeer het mij stoort dat ze dat doen. Aan de ene kant houden ze dus rekening met me door het niet te doen als ik er bij ben, aan de andere kant vind ik het een beetje stiekem. Maar ik besluit dat punt los te laten. Waar het echt om gaat is dat ik moet leren accepteren dat ze nooit zullen veranderen. Dat ze dus nooit kunnen laten zien hoe blij ze voor me zijn dat ik moeder ben. Dat is precies wat ik mis. Maar ik zal die genoegdoening van hen niet krijgen. Ze zullen hooguit proberen mij tegemoet te komen, maar ik wil dat het van binnenuit komt. Ik moet accepteren dat dat niet lukt. En ook de vraag loslaten waarom het niet lukt. Ik blijf het me afvragen en ik word er gek van. Betekent het dat ze niet om me geven? Of dat ze zichzelf belangrijker vinden dan mij? Ja, dat laatste zeker. Maar ik moet leren om dat niet erg te vinden. Het gaat ze niet zozeer om mijn dochter, maar om zichzelf. En misschien is er een manier om die boosheid los te laten. Maar ik heb daar wel hulp bij nodig. Ik heb alleen geen idee meer van wie.

Ik merk dat mijn moeder haar best doet in die mail. Ze kiest haar woorden zorgvuldig. Ik mail iets terug. Ik weet niet meer wat. Alleen dat ik er niet in gezet heb dat wij het ook heel leuk vonden. Ik ga niet liegen. Ik krijg daarna geen antwoord meer.
Prima zo.

Mijn vriend reageert geirriteerd als ik begin over de therapie. Wat een onzin. Ik moet gewoon zelf bepalen wat ik wil en niet wil. Als ik iets niet wil dan zeg ik tegen mijn ouders ik wil het niet. En als ze vervelend doen verbreek ik gewoon het contact. Ik ben even geirriteerd over zijn onverschilligheid. Maar ergens zit er wel wat in. Ik ben baas over mijn eigen leven. Zij hoeven niet mijn leven te bepalen. En ik moet eens ophouden met me alleen maar druk te maken over wat zij van mij denken.
Ik heb ze gemaild dat ik steeds denk dat ze mij een slecht mens vinden. Ze hebben wederom niet geprobeerd dat uit mijn hoofd te praten. Ach, dat soort dingen moet ik bij hen laten. Maar ik zou het fijn vinden als iemand me kan helpen daarbij.

"Ben je nog bij het Mentrum of niet?" vraagt de psychologe. Ik schud mijn hoofd, vertel van de brief en zeg dat ik geen antwoord heb gehad. "Ter kennisgeving aangenomen dus" zeg ik wat teleurgesteld. Maar ik kon er niet mee doorgaan. Ik had er geen goed gevoel bij, ook al leek het me een uitdaging om zo’n groepstherapie te doen. Maar ik kan gewoon niet elke week op dezelfde dag en dezelfde tijd. Dat is de consequentie van een kind hebben. En voor een paar maanden is dat nog te overzien, maar ik kan niet voorspellen hoe mijn situatie er over een jaar uitziet. Laat staan dat ik kan beloven dat ik twee jaar lang er elke week ben. Dat gaat niet, dus houdt het op, aangezien zij dat wel van me eisen. Jammer, echt jammer.

"Hoe gaat het met je?" vraagt de psychologe daarna. Ik zucht eens diep en leg uit dat het niet goed gaat. Ik vreet mezelf op en ik ga hieraan onderdoor. "Misschien beter om een tijd geen contact met mijn ouders te hebben. Dat ik wat rust krijg…" zeg ik. "Het geeft je geen rust" zegt ze. Ik zucht. Ze heeft gelijk. Ik zou mezelf nog meer opvreten omdat ik zo slecht ben. Ik vind mezelf een slechte dochter maar vind hen ook slechte ouders. Het is te makkelijk om je kind allerlei verwijten te maken en dan zelf te zeggen: "Ga er maar vanuit dat we het beste met je voor hebben". Ja daaag. Als het zo simpel was dan had ik geen psycholoog nodig.
"Bel ze gewoon op voor een afspraak. Plan een bezoekje eens in de twee maanden en dan weet iedereen waar ie aan toe is" zegt ze weer. Ik denk er lang over na. Weet dat ze gelijk heeft. Maar mijn weerstand is zo enorm groot, eigenlijk wil ik gewoon niks met ze te maken hebben. Tegelijkertijd heb ik daar veel verdriet over. En dan ontstaat er langzaam een plannetje. Tot op een avond de telefoon gaat. Mijn vader. Hij draait er omheen dus ik hou mijn mond. Kom maar op, je belt niet voor de gezelligheid. Dat heb je nog nooit gedaan. Als je belt is dat om iets af te dwingen, anders belt mijn moeder wel.
Dus zegt hij na een korte stilte dat ik beloofd had om te bellen wanneer ze konden komen in juli. Ze zijn toch op de verjaardag van mijn dochter geweest in juli? Dan hebben ze haar toch gezien? Ze heeft zelfs bij mijn vader op schoot gezeten en ik heb me ingehouden en haar niet weggetrokken bij die irritante mensen. "Dus ik dacht laat ik de koe bij de hoorns vatten…. Wij kunnen aanstaande zaterdag!" Ja dat had je gedacht. Ik kan ook aanstaande zaterdag, maar de tijd dat jij me voor het blok kon zetten is echt voorbij. Dus ik zeg dat ik niet kan. En als hij vraagt om een ander voorstel dan zeg ik dat ik met mijn vriend ga bespreken wanneer wij kunnen en dat ik het dan wel laat weten. Ik raas door het huis. Mijn ouders weten dat ik dit niet telefonisch wil. We hebben daar vorig jaar afspraken over gemaakt. Zij houden zich aan geen enkele afspraak.

Weg plannetje. Ziedend van woede bel ik mijn vriendin. "Mijn vader belde!" Ze ligt in een deuk. Kom maar op. Dus ik vertel het verhaal en ze zegt hetzelfde als de psychologe. Plan gewoon een aantal data. Als ze dat niet genoeg vinden is het jammer voor ze, maar het is dit of niks. Wat heb je te verliezen?
Die zin blijft door mijn hoofd spoken. Ze heeft gelijk. Waarom zou ik bang zijn, slechter dan nu kan het niet worden. En als er opeens een vriendelijk mailtje van mijn moeder komt neem ik een besluit. Ik kruip achter de pc en type een lange mail. Zo kan het niet verder. Zo wil ik niet verder. Het wordt een mail zonder verwijten maar waarin heel helder mijn verdriet in doorklinkt. "Ik wil niet boos zijn. Ik wil alles vergeten. Ik weet alleen niet hoe. Ik kan niet normaal met jullie omgaan al neem ik me elke keer voor om me niet op te winden. Ik doe het toch en kan die knop niet omzetten". Ik geef aan dat ik het nodig heb dat ze laten zien dat ze mij waarderen als moeder. Dat zij trots zijn dat ze opa en oma zijn, maar dat dat iets anders is dan dat ze trots zijn dat ik moeder ben. En dat ik ook de waardering mis voor mij als dochter, als persoon. Dat ze alleen willen komen om hun kleinkind te zien, maar dat ze niet ingaan op een uitnodiging om te komen naar een bijzondere kerkdienst waarin ik in het koor zing. Dat ik toch duidelijk heb aangegeven dat ik dat leuk zou vinden. Dat ik verwacht dat ze dan een andere keer waren gekomen als ze die kerstavond niet konden.

Mijn moeder wil meteen aanstaande zondag komen. Een goed teken. Maar iets te snel. Om praktische redenen is dat ook niet handig, dus doe ik een tegenvoorstel: de eerste zondag van november. Nu maar hopen dat ze echt alleen komt en niet met mijn vader want dan hoeft het voor mij niet meer. Degene die preekt ken ik goed, dus ik heb haar gemaild of ze haar preek wil aanpassen op mijn situatie, haha. Ik waardeer het echt wel dat mijn moeder dit doet. Maar het is niet genoeg om ons probleem op te lossen. Er is meer nodig alleen weet ik niet wat. Maar ik ben wel trots op mezelf dat ik deze mail heb verstuurd. Ik dacht ook dit is jullie laatste kans. Een negatieve reactie en jullie kunnen het vergeten. Dan blijven jullie een opa en oma op heel grote afstand en zien we jullie misschien twee keer per jaar als het niet anders kan. Maar ze pikken het op, de toon is anders en mijn moeder mailt terug. Met stroop vangt men meer vliegen dan met azijn. Alleen ben ik niet altijd in staat om daar rekening mee te houden. Er zullen nog heel wat verwijten over en weer gaan en of we echt dichterbij elkaar komen is afwachten. Maar niemand zal me ooit verwijten dat ik het niet heb geprobeerd. Dit was ik vooral aan mezelf verplicht.

Het gaat niet goed met me. Dat is me ineens helemaal duidelijk geworden. Ik dacht dat ik het allemaal wel trok, dat ik geen haast had met hulp en nu…. Vorige week was er een vergadering op mijn werk. Het ging over de slechte sfeer op het werk. Ik werd misselijk van alle negatieve punten en probeerde het niet binnen te laten komen. Toen er een opmerking gemaakt werd over de pauzes die te laat begonnen op onze groep waardoor anderen moesten bijspringen bij ons ging het mis. Ik ben huilend weggelopen. Ik schaam me dood. Ik wist niet wat me overkwam. Toen een collega kwam kijken wat er aan de hand was was ik zo overstuur dat ik steeds sneller ging ademen. Ze haalde een bekertje water voor me en mijn tanden klapperden tegen het bekertje. Ik werd duizelig en wist me even geen raad meer. Ze dwong me om rustig te ademen en deed het voor. Ik vroeg even later of ik het wel goed gezegd had en ze zei van wel. Ze was trots op me. De dag erna belde mijn manager wat er aan de hand was. En ze wil maandag een gesprek met me om te kijken hoe we het werkbaar kunnen houden. Ik zie er zo tegenop. Ze zal wel heel raar over me denken.

De reden dat ik zo overstuur raakte is dat het me allemaal teveel wordt. Dat alles op een grote hoop komt en dat er niks meer bij kan. Vorige week had ik een enorme aanvaring met een collega over de pauzes. Ze maakte er zo’n persoonlijke aanval van en dat was zo naar dat ik toen al overstuur was. Mijn manager begreep dat heel goed, maar ondernam geen actie. Ze had op zijn minst kunnen zeggen dat het niet de bedoeling is dat je zo met je collega’s omgaat. Ik durfde haar er niet meer op aan te spreken en heb het erbij gelaten. Maar de opmerking van een andere collega over de pauzes gevolgd door een "sorry dat ik het zeg" was genoeg om dat gevoel weer op te rakelen. Heel naar allemaal. En nu zit ik me op te vreten omdat ik maandag dat gesprek heb.

Ik word gek van mezelf, ik maak mezelf gek. Ik denk steeds dat anderen slecht over me denken en dat wil ik niet. Ik doe mijn best om het iedereen naar de zin te maken en iedereen te vriend te houden. Ik ga constant over mijn eigen grenzen. En als ik dan een opmerking krijg komt dat zo hard aan…..
Ik zit ook steeds op een berichtje van mijn ouders te wachten. Ze laten niks van zich horen en ik ook niet, maar ik krijg er de zenuwen van. Want ik denk dat er iets boven mijn hoofd hangt. Maar echt, als ze nu bellen met een rottig verhaal ofzo dan verbreek ik voorlopig al het contact. Ik kan dat er niet meer bij hebben.

Ik heb een brief geschreven aan de therapeuten van het Mentrum dat ik niet doorga met de therapie en waarom. Ik vind dat ik het heel goed heb verwoord maar ik heb geen reactie gehad, helaas. Ik had gehoopt dat ze me nog eens zouden uitnodigen of in elk geval zouden laten weten wat ze ervan vonden.

"Hoever ben jij in de zorg?" vraagt Elza, de psychologe die me heeft verwezen naar het Mentrum. Ik zucht. "Ik heb het zelf even stilgelegd…" beken ik dan. "Nou ja, niet stil, maar ik heb aangegeven dat ik eerst met jou mijn twijfels wil bespreken". Ze knikt uitnodigend. Eerst zoek ik naar woorden maar dan gaat het steeds sneller en makkelijker. De woorden rollen eruit als het ware. Ik vertel dat ik het gevoel had dat het alleen over mijn relatie ging en dat ik snap dat het met elkaar te maken heeft maar dat ik ook het gevoel heb dat ik me moet verdedigen en dat wil ik niet. Ik vond het eng om in een groep te gaan praten, maar ik zag het ook als een uitdaging. Ik wilde die uitdaging heel graag aangaan, ook al vond ik het nog zo eng. Maar de gesprekken met die therapeuten gaven me geen goed gevoeld. Bij het voorbeeld waarin de therapeute vanuit het niets vroeg of ik vroeger ook al overgewicht had schiet Elza in de lach. Ik lach mee. Het sloeg echt nergens op, bovendien wilde ik iets belangrijks vertellen over dat pesten waar ik het over had. En dat ik nooit mag missen omdat ik geen oppas heb ofzo. Terwijl die therapeute wel twee keer achter elkaar te laat komt omdat ze in de file staat. Dat mag dan wel? Ze knikt. "Dat gaat scheef". Ze vraagt bij wie ik ben geweest. Ik noem de namen van de twee therapeuten die ik heb gesproken. Ze knikt. "Die ene ken ik wel" zegt ze dan. "Die vrouw niet, hoe ziet ze eruit?" "Een beetje stevig" glimlach ik. Dan knikt ze meteen, oja ze kent haar wel. Maar die man kent ze beter. Ik kijk naar haar gezicht. Op de een of andere manier weet ik al zeker dat ze achter me staat. De manier waarop ze zegt dat ze hem kent…ik weet niet. Misschien verbeeld ik het me? Ze zegt iets, slikt het in en ziet mijn verwachtingsvolle gezicht. "Ja, die allergie roept hij bij mij eigenlijk ook op" zegt ze en dan schieten we allebei in de lach. Opgelucht haal ik adem. Het ligt niet aan mij, het is niet alleen mijn overgevoeligheid. "Het is wel een goede psychiater schijnt het, maar ik begrijp wat je bedoelt". Wat fijn. "Ik ga iets anders voor je zoeken" zegt ze dan. "Of wil je dat ik nog een gesprek ga hebben met één van de twee?" Ik denk even na. Dan schud ik mijn hoofd. "Nee, ik heb er nu al buikpijn van en denk dat dat niet over zal gaan". "Oke" zegt ze "Bel jij even met het Mentrum dat je ervan af ziet?" Ik lach een beetje. "Ik schrijf een mooi briefje" knik ik. "Dat is goed!" zegt ze. We maken een afspraak voor over drie weken en ondertussen gaat ze in de vrijgevestigde sector voor me op zoek. Ik voel me tien kilo lichter als ik buiten sta. Oh, dat moet ik dan nog wel even bij het Mentrum vertellen natuurlijk!

"Wat heb je na de basisschool gedaan?" vraagt de psychotherpeute die tegenover me zit. "Eerst twee jaar speciaal onderwijs en daarna lbo" zeg ik. "Dat zal best moeilijk voor je zijn geweest" zegt ze. Ik knik nadenkend. "Jaa, dat klopt wel. De overstap naar de grote buitenwereld was groot. Ik ben het eerste jaar op school ook gepest." Ik zit even te denken wat ik er nog meer over kan zeggen. "Had je toen ook al overgewicht?" vraagt de therapeute. Ik kijk haar verbaasd aan. Waar heeft ze het over? Het gaat me nu iets te snel. "Ja, ik ben heel direct" zegt ze. Ik snap niet wat het met mijn problemen te maken heeft maar ik vertel dat ik toen nog geen overgewicht had. "Hoe komt dat nu?" Ik vertel dat ik teveel snoep en op haar volgende vraag geef ik aan er zelf geen last van te hebben. In elk geval niet genoeg om niet meer te snoepen.

Ik geef aan dat ik de gesprekken best negatief vind. Natuurlijk is er vanalles mis in mijn relatie, maar het is wel mijn keuze. Ik speel geen verstoppertje. Ik weet wat er niet klopt en praat het niet goed. Maar ik heb er wel voor gekozen om met hem een kind te krijgen. De concequentie is dat ik er grotendeels alleen voor sta, maar dat had ik wel verwacht. "Je maakt het jezelf en je dochter ook in de toekomst, niet makkelijk". Ik vraag me af of ik het onszelf makkelijker maak als ik er helemaal een punt achter zet. Dan heeft Yasmin helemaal geen vader en ik moet dan echt alles alleen doen. Dan kan ik de therapie helemaal vergeten, want dan heb ik helemaal nooit oppas."We veroordelen niet, maar willen in de groep wel weten hoe het bijvoorbeeld zit met intimiteit" vervolgt ze. Ik frons. Moet ik zulke dingen in een groep gaan bespreken? Mag ik ook nog eigen grenzen hebben of telt dat niet. Ben ik dan ongemotiveerd? Ik moet hier op een ander moment over nadenken.
"Haar vader zal op woensdagavond voor haar zorgen. Maar hij zal zo af en toe ook moeten overwerken. Hij kan het niet maken om twee jaar lang te zeggen dat hij niet kan overwerken op woensdag. HIj heeft bovendien een leidinggevende functie. Het gebeurt niet heel vaak, maar soms heb ik dan geen oppas en zal ik dan niet op de groepstherapie kunnen komen". "Dat kan niet. Je hebt ook een groepsverantwoordelijkheid".

Dit gesprek gaat iets beter dan de vorige twee gesprekken met haar collega. Maar een goed gevoel krijg ik er niet bij. Op de vraag wat ik wil bereiken antwoord ik dat ik wil weten waarom ik zo boos ben op mijn ouders. Ik vertel dat ze na de bevalling zo over mijn grenzen zijn gegaan en totaal geen boodschap hadden aan het feit dat ik zo moe was en rust nodig had. Dat ze toch gewoon kwamen, ondanks dat ik ze had gevraagd om een weekje later te komen. Ik word weer boos als ik eraan denk. "Maar dan heb je het antwoord toch al?" vraagt de therapeute. "Dit kan toch niet het enige zijn? Onze relatie was al slecht, dat is niet begonnen met dit incident!" zeg ik. "Misschien zijn toen je ogen geopend. Dat je opeens wist: het is nooit om mij gegaan!" Ze raakt iets, ik weet niet wat. Later denk ik dat zij op dat moment mijn ogen geopend heeft. Zo heb ik het eigenlijk niet eerder bekeken. Maar het is wel zo.

De keer dat ik huilend thuiskwam. Ik wilde niet naar school, werd misselijk van het idee omdat ik gepest werd en technische vakken had waar ik niks mee kon. De werkster was er en mijn moeder ving me achter het huis op. Ze probeerde me terug naar school te praten. Ik moest niet binnenkomen, maar ik liep toch door naar binnen. De werkster had het er jaren later nog over. Schaamde mijn moeder zich? Ik weet het niet, maar heb nooit begrepen waarom ze zich zo opstelde. Op een gegeven moment was het ook genoeg voor hen. Ik moest er gewoon doorheen dat eerste jaar en dan zou het beter gaan. Zij hadden het veel moeilijker, daar moest ik meer rekening mee houden. Ik leefde ook veel te weinig met ze mee. Mijn vader had problemen op zijn werk, daarbij vielen mijn problemen in het niet. 

Ik fiets naar huis terwijl mijn hoofd nog vol zit met vragen. Hoezo mag ik nooit afzeggen omdat ik geen oppas heb en is het heel normaal dat die therapeute tot twee keer toe te laat op onze afspraak komt omdat er een file staat? Hoe kan ik garanderen dat ik in twee jaar tijd nooit mis omdat ik geen oppas heb? Er kunnen allerlei redenen zijn waarom ik een keer niet kan komen. Ik heb er alle belang bij om wel te komen, dus als ik een keer niet kom, kan het niet anders. Ik voel steeds meer weerstand tegen deze therapie en ook andere mensen die ik om raad vraag vinden het begrijpelijk dat ik er geen goed gevoel over heb. Een groep, ja dat lijkt me eng. Dat leek me helemaal niks. Maar toen ik aan het idee begon te wennen vond ik het opeens wel een uitdaging en begon het wel een beetje te kriebelen. Maar de drie gesprekken die ik met de therapeuten heb gehad brengen opeens nieuwe spanningen met zich mee. Het legt weer een enorme druk op me. Ik weet nu al dat ik slapeloze nachten krijg als ik hieraan begin. Want wat als mijn vriend moet overwerken? Hoe moet ik dat oplossen? Als ik dat op zondag hoor dan zal ik de rest van de week wakker liggen en heb ik op woensdag nog steeds geen oplossing. Ik moet hierover nadenken. Om te laten zien dat ik wel gemotiveerd ben en serieus een oplossing wil, zet ik mijn doelen op papier. Ik heb beloofd ze bij de balie af te geven. Ik schrijf er ook netjes een briefje bij waarin ik eerlijk mijn twijfels beschrijf. Dat ik niet kan beloven dat ik twee jaar lang elke woensdag oppas heb. Dat ik het moeilijk vind om me voor twee jaar vast te leggen. Dat ik dit nog even op me wil laten inwerken en het ook wil bespreken met de psychologe die mij heeft doorverwezen. Bij het Mentrum wacht ik even. Er zit niemand bij de balie. Na een minuut is mijn geduld op en leg ik de brief op de balie bij de computer. Degene die daar zit te werken ziet m dan wel als ze terugkomt. Enigszins opgelucht loop ik naar buiten. Zo, dat heb ik goed gedaan. Ik wil absoluut mijn uiterste best doen om mijn problemen op te lossen. Maar als ik er nu al zo’n benauwd gevoel van krijg is het niet goed. Dan zijn deze therapeuten misschien niet geschikt voor mij. Of misschien ga ik alsnog door, maar moet ik eerst nog eens met deze heer en mevrouw goed doorspreken wat de bedoeling is en zie ik het dan alsnog zitten. Wederzijds begrip. Ik ga niet in therapie omdat mijn leven heel simpel is. En het is ook niet simpel om een oppas te vinden. Dat begrijpen ze wel, maar tegelijkertijd moet ik dat maar oplossen. En dat roept meteen weerstand op. Ik ben benieuwd wat de psychologe ervan zegt.

Ik had haar zelf gevraagd om te komen hoor. Ik wilde een traktatie maken voor mijn dochtertje en heb in een opwelling mijn moeder gebeld om me te helpen. Natuurlijk komt ze. Ze kondigt wel meteen aan dat ze blijft als Yasmin wakker is. Ik had niet anders verwacht, maar dat ze dit zo aankondigd roept natuurlijk weerstand bij me op.

Ze komt. En ze neemt mijn tante mee. Daar had ik niet op gerekend. Misschien hoopt ze dat het dan wat soepeler loopt. Maar ik dacht dat we misschien nog eens in gesprek zouden raken. Of misschien wil ze dat juist voorkomen. Geen idee. Slaapt ze? is de eerste vraag. Ja ze slaapt. Hoelang slaapt ze al? Ik zucht. "Ze wordt wel wakker voordat jullie weg zijn" antwoord ik, want dat is toch de echte vraag. Logisch natuurlijk, maar ik vind het irritant.
Als de cakejes klaar zijn gaan ze met z’n tweeen de keuken schoonmaken. Moet ik ze nu bedanken? Geen zin in. Grrr…. Het is absoluut lief bedoeld, maar ik wil niet dat ze dingen doen in mijn huis.

Als Yasmin wakker is begint ze te huilen. Mijn moeder onderdrukt een vreugdekreet. Ik ga haar verschonen, aankleden. Ze vindt het eng dat er bezoek is. "Je kent me niet meer, het is te lang geleden" zegt mijn moeder. Ik zeg dat ze alleen heel vertrouwd is met een vriendin van mij die bij de bevalling was. Ze ziet haar heel weinig maar als ze haar ziet is het meteen vertrouwd. "Die ziet ze natuurlijk ook heel vaak" zegt mijn tante. Ik irriteer me aan haar, omdat ze familie is. Dat is het enige wat ze fout gedaan heeft, ze is familie. Ik zei toch net dat ze die vriendin niet vaak ziet? De laatste keer zat er zeker drie maanden tussen, maar ze was helemaal niet bang, meteen knuffelen. Dat heeft ze met niemand. Ook niet met mensen die ze vaker ziet.

Ik heb vla voor haar ingeschonken. En drinken. Ik wil haar vla laten oplepelen. Ik wil Yasmin oppakken, maar mijn moeder is met haar bezig. Net voor mijn handen tilt ze haar op en zet haar in de kinderstoel. Zo, dat pak ik haar niet meer af. Zij heeft haar eigen kleinkind in de kinderstoel gezet en ze doet alsof ze mijn uitgestoken handen niet ziet. Ik zit op een stoel naast haar en wil het lepeltje pakken maar mijn moeder is me weer voor en wil haar gaan voeren. Ik zak achterover. Niet boos worden. Yasmin kijkt haar wantrouwend aan en weigert het hapje. Wist ik wel. Het is een kind met een gebruiksaanwijzing. Ik krijg het er wel in.

Mijn moeder besluit dat ze maar gaan vertrekken. Mijn tante knikt. Wat doe ik verkeerd? Alles, ik weet het. Ik gun het haar niet om leuk met haar kleinkind te zijn. Maar de grote vraag is gunt ze het mij wel om gelukkig te zijn met mijn kind? Vast wel, als zij er niet bij is. Ik zie mijn vriend altijd stralen als Yasmin mij knuffelt. Mijn moeder kijkt niet eens. Als ze haar camera pakt is het zodat mijn tante een foto kan  maken van haar met haar kleindochter. Logisch, natuurlijk.

Ze vraagt of de slingers er al hangen voor haar verjaardag. Nee, die hangen er nog van de verjaardag van mijn vriend zeg ik. Niet helemaal waar. Maar het is een hint. Mijn ouders hebben niks van zich laten horen op zijn verjaardag. Ik heb ze daar vorig jaar op aangesproken. Dat ze wat meer interesse in ons mogen tonen. Wat meer oprechte betrokkenheid bij ons als persoon. Als ze zeggen dat ze van hem houden omdat hij bij mij hoort dan moeten ze dat ook uiten. Bijvoorbeeld door een lief kaartje te sturen op zijn verjaardag. En als zijn vader overleden is het niet afdoen met een smsje. Kleine dingetjes. En die grijp ik natuurlijk aan om voor mezelf te verantwoorden dat ik zo vervelend tegen ze doe. Mijn tante, die staat er gewoon buiten. Maar ze is hier samen met mijn moeder en ze staat dus aan haar kant. Kan ze ook niks aan doen.

Zaterdag vieren we Yasmins verjaardag. Ik ben benieuwd hoe dat zal gaan. Er komen gelukkig veel mensen. Of mijn broers ook komen weet ik niet. Ze hebben de uitnodiging ontvangen, maar niet gereageerd. Vorig jaar waren ze er niet, moesten werken geloof ik. Graag of niet hoor. Ik zal op haar verjaardag zelf wel een kaartje krijgen dat ze niet komen. Even bellen ofzo is al teveel moeite. Yasmin kan er niks aan doen dat ze zo’n slechte moeder heeft. Ze zouden kunnen doen alsof ze zich voor haar interesseren. Het is weer het andere uiterste dan wat mijn ouders doen. En het is allebei niet goed. En ik ben me er zeer van bewust dat ik een rol speel in het moeizame contact. Alleen zou ik bij mijn broers niet weten wat ik fout doe. Behalve dat ik geen goede dochter voor mijn ouders ben en ze dus mijn ouders willen steunen. Zucht. Laat ik ophouden met me schuldig voelen. De situatie is zoals ie is. Het ging vandaag redelijk. Maar ik kan toch ook niet verwachten dat het heel goed gaat? Het is al heel wat dat ik mijn moeder heb gevraagd om te komen. Ik heb ze al maanden buiten de deur weten te houden. En nu zelf uitgenodigd. Dan heb ik toch een enorme stap gedaan? We kunnen doen alsof er niks aan de hand is maar dat is er wel. Als je dat toegeeft voor jezelf dan moet je het ook realistisch bekijken. Maar voor mij hoeft het niet meer. Wat mij betreft zie ik ze nooit meer, maakt me niet uit. Als ik dan bij het mentrum ontdek waarom ik zo boos ben en het kan verwerken kan ik weer verder met mijn leven.

Opnieuw zit ik bij het mentrum. En opnieuw krijg ik een advies. De vorige keer verliep het een beetje raar. "Wij adviseren je een vrouwen-autonomiegroep" zei de therapeute. Ik vind het helemaal niks. Ik wil geen groep. En wat moet ik met zo’n groep? Ik wil graag onafhankelijk worden, maar zo raak ik mijn boosheid niet kwijt. Dat is prioriteit. Ik spreek mijn twijfels uit. Zij denkt wel dat het goed voor mij kan zijn. Ze adviseert om het een kans te geven. Ik vraag wanneer die groep is. Ik werk ook nog een paar dagen. Het blijkt te vallen op een werkdag. Dat zou betekenen dat ik een dagdeel minder ga werken. Dat kan niet. Ik ga het niet eens vragen. Ik word opstandig. Zij zegt dat het waarschijnlijk in mijn cao staat dat ik dat mag doen. Maakt me niet uit, het is voor mij geen optie om daarvoor uren later op mijn werk te komen. Ze pushed nog wat maar ik houd voet bij stuk. Dus besluit ze me opnieuw in te brengen in het indicatieoverleg. We maken een nieuwe afspraak. Dat is vandaag. Daar zit ik dan. Ik krijg een nieuw advies. Een inzichtgevende groep. "Je zei de vorige keer dat het probleem niet zozeer bij je ouders ligt maar het in jezelf zit!" zegt ze. "Excuseer me dat ik u corrigeer. Dat heb ik werkelijk niet gezegd. Het probleem ligt ook in mezelf, maar ik ben boos op mijn ouders en dat hebben zij veroorzaakt. Ik moet alleen leren hoe ik ermee om ga! En ik wil weten waarom ik zo boos ben. Dan kan ik gaan verwerken en misschien stukje bij beetje loslaten." Nou ja, ze geeft toe dat ze het een beetje kort door de bocht samenvat en ik knik driftig. Inderdaad. Maar het is waar, die boosheid zit in mij en daar moet ik iets mee. Zo’n inzichtgevende groep is in de avond en dat komt al iets beter uit. Ik krijg een telefoonnummer van de therapeute die ik moet bellen voor een intake-gesprek. "Maar voor de duidelijkheid nog maar even: het ligt vooral aan mijn ouders en ik ben alleen maar het slachtoffer" zeg ik. En dan begin ik te lachen. Deze therapeute kent mij niet dus die zal dit niet snappen. "Sorry, dat was een grapje!" zeg ik dan. De volgende dag tussen 12.15u en 12.30u. Maar ze is even bezig en zal me later terugbellen.
Het intakegesprek kan alleen op een werkdag om 11.15u. Nou ja vooruit, ik ga het vragen. Mijn manager knikt als ze in de aanvragenmap kijkt. Dat kan wel. Dus dat spreek ik af.

"En, hoever ben je met het mentrum?" vraagt de psychologe. "Ik heb het advies gekregen voor een inzichtgevende groep" zeg ik. Ze knikt tevreden. "Dat lijkt me een stuk beter. Een autonomiegroep is leuk voor erbij, maar het gaat niet diep genoeg voor jou. Die inzichtgevende groep lijkt me heel geschikt!" Ik zucht. "Ik vind het eng" beken ik. Ze lacht. "Dat vinden alle deelnemers van die groep. En zelfs de therapeut die het begeleid vindt het altijd een beetje eng. Dus je bent niet de enige" . Schrale troost, maar toch goed om te weten. "Die therapeute zei dat ik had gezegd dat het probleem niet aan mijn ouders ligt maar dat het in mijzelf zit, maar daar ging ik natuurlijk niet mee akkoord!" vertel ik. Ze schiet in de lach. "Dat is een schot voor open doel!" Ze ziet precies voor zich hoe dat gesprek is verlopen. Zij kent me namelijk al iets beter….

We maken een afspraak voor eind juli en een afspraak in september. "Dan sluiten we het af" zegt ze. Ze zet onze afspraak in de computer en zegt dan: "Ik vind het wel jammer dat je weggaat!"  "Ik wil wel blijven komen" zeg ik. Ze lacht. Dat kan niet. Het is de zoveelste therapeute van wie ik afscheid moet nemen. Ik heb er al zoveel gezien. Sommige heb ik vrijwillig gedag gezegd, anderen gingen weg uit de praktijk of zagen geen mogelijkheden meer om mij te helpen. Ik kwam hier eigenlijk ten einde raad. Ze heeft het goed opgepikt. Het Mentrum….als ze me daar ook niet kunnen helpen is het hopeloos. Dan weet ik het ook niet meer. Maar zover wil ik niet denken. Het komt goed. En ik ben er zelf ook nog eens bij!

Mijn mobieltje gaat. Het is mijn moeder. Ik wil net naar bed gaan en heb geen zin in dit telefoontje. Niet opnemen? Dan lig ik de hele nacht te denken waarom ze belde. Ik zucht en neem op. Ze had al zolang niks van me gehoord en al zolang niks laten horen dat ze dacht ik moet maar eens even bellen. Tuurlijk, spontane ingeving.Waarschijnlijk al weken aan het denken hoe ze dit het beste kan inkleden. Ze vraagt hoe het met ons gaat en met Yasmin. Natuurlijk. Het gesprek verloopt moeizaam. Ik voel me schuldig en probeer er iets aan te doen. Het lukt niet. Geen idee wat ik moet doen om het gesprek soepeler te laten lopen. Dan zegt ze dat ze op gaat hangen. Oja ze wilden nog een keer komen maar dat zal wel niet lukken. Want…. er volgt een monoloog over allerlei plannen voor de komende weekenden. Op maandag ben je vrij toch? Ja, klopt. Maar dan moet zij werken. Helaas. Wat erg, wat ontzettend jammer nou. "Je bent geen andere dag vrij?" Irritante vraag. Ze wéét dat ik twee dagen vrij ben, dus deze vraag is een test. Nou ja, niet echt maar zo kan ik het opvatten en dat doe ik dan voor het gemak maar. Ik zeg dat ik op die andere dag allerlei andere dingen te doen heb. Ze constateert dat ik het druk heb. Foute constatering maar ik voel geen behoefte om dat te zeggen. Bovendien weet ze heus wel dat het een uitvlucht is. We hangen allebei met een onbevredigend gevoel op. Als mijn mobieltje op tafel ligt zucht ik een paar keer diep. "Laat me met rust!" roep ik. Vervolgens pak ik m op en bel een vriendin. "Mijn moeder belde, dus ik bel meteen jou om me af te reageren!" val ik met de deur in huis. Ze lacht. En na een paar minuten hebben we allebei de slappe lach. "Het helpt echt om jou te bellen na zo’n telefoontje!" snik ik. "Het kost alleen wel een hoop geld…"
Na elk incident voel ik meer de behoefte om ze nooit meer te zien. Ik ben altijd met ze bezig. Als ze niet bellen denk ik waarom bellen ze niet, wat gaat er komen? Als ik mijn mailbox open denk ik, zouden ze gemaild hebben? En als ze wel bellen laait de woede weer in me op. Maar ook de frustratie. Ik heb het opgegeven, niet opzettelijk, maar ik kan niet meer. Ik voel niks meer, althans niks positiefs. Er is volgens mij geen basis meer om elkaar terug te vinden.